عباس قديانى

141

فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )

داده است ، سعى در براندازى آن كردند . در اين مورد امير محمد بيگ پسر ارغونشاه نامه‌اى به شيخ جورى نوشته و شيخ را در دخالت در امور دنيوى نكوهش مىكند و جواب شيخ حسن نيز از نظام حاكم در اين دوره بازگويى مىكند ، اگرچه تفرقه‌اندازى اثر فورى نداشت ولى در جريانهاى بعدى بىتأثير نبود . شكست ارغونشاه ساير امراى حاكم در خطه خراسان را به وحشت انداخت و آنان را جهت اتحاد و براندازى سربه‌داران به انديشه واداشت . البته موفقيت عمدهء سربه‌داران به علت درگيريهاى سپاهيان خراسان در جريانات سياسى ساير نقاط از آن جمله آذربايجان بوده است . زيرا در اين زمان متحد ارغونشاه ، يعنى طغاى تيمور خان و برادرش امير على گاون درگير با مسئله آذربايجان بودند . بنابراين طغاى تيمور نتوانست به كمك متحدش ارغونشاه بشتابد و چون از اين قضيه فارغ شد خود را به جنگ سربه‌داران آماده ساخت . طغاتيمور با امير ارغونشاه و امير على گاون به جنگ سربه‌داران رفتند و در جنگى كه در كنار آب گرگان اتفاق افتاد ، على گاون كشته شد و طغاتيمور خان و ارغونشاه هريك به گوشه‌اى متوارى گشتند و سرزمينهاى تازه‌اى چون : جاجرم ، جرجان ، دامغان ، سمنان ، اسفراين و بسطام به تصرف سربه‌داران درآمد و سربه‌داران ، تنها قدرت خراسان شناخته شدند و اين دولت شيعى با دولت سنى آل كورت در خطّه خراسان همجوار گشت و اختلاف مذهب ، آنان را روياروى هم قرار داد . امين از خلفاى عباسى فرزند هارون كه او در زمان حيات خود ، پسر خويش محمد ملقب به امين را كه مادرش زبيده نوادهء منصور بود ، جانشين خويش قرار داد ( 173 ه . ) با آنكه پسر ديگرش عبد الله ملقب به مأمون بزرگتر از محمد بود ، ولى چون مادرش كنيز بود ، او را وليعهد امين قرار داد . پس از مرگ وى امين ، جانشين او شد و پنج سال خلافت كرد . وى برادرش مأمون را از ولايتعهدى خلع كرد . مأمون در آن زمان در خراسان امارت داشت و به كمك ايرانيان بر برادرش امين قيام كرد . سرانجام طاهر بن حسين ذو اليمينين را به بغداد فرستاد و او خليفه را كشت و سر او را براى مأمون به خراسان فرستاد ( 25 محرم 198 ه . ) . امين احمد رازى صاحب تذكره‌اى است موسوم به هفت اقليم كه در زمان سلطنت شاه طهماسب به رشتهء تحرير در آورده است . امين التجار لقبى كه در عصر قاجار به بعضى از تجار در شهرهاى مختلف ايران داده مىشد . امين الدوله كازرونى خواجه امين الدوله كازرونى وزير اتابك مظفر الدين تكله بود . امين الدين محمود خواجه امين الدوله محمود برادر خواجه افضل الدين محمد كرمانى از وزيران سلطان حسين ميرزا تيمورى . امين السلطان ميرزا على اصغر خان پسر آقا ابراهيم امين السلطان ، در سال 1275 ه . ق . در تهران متولد